Yatırım Getirisi (ROI) Hesaplama İçin Eksiksiz Rehber
Yatırım getirisi (ROI), bir yatırıma koyduğunuz her liranın size ne kadar kazandırdığını yüzde olarak gösteren en temel kârlılık ölçüsüdür. Hisse senedi, yatırım fonu, gayrimenkul ya da küçük bir işletme kampanyası olsun, ROI farklı tutar ve vadelerdeki yatırımları tek bir sayıyla karşılaştırılabilir hale getirir. Türkiye gibi enflasyonun yüksek seyrettiği bir ekonomide nominal kazanç yanıltıcı olabilir; bu yüzden ROI hesabını enflasyondan arındırılmış reel getiriyle birlikte okumak gerekir. Bu rehber, net kazanç tanımından yıllıklandırılmış getiriye kadar tüm adımları sayısal örneklerle açıklar.
Özet
- Hesaplayıcı önce net kazancı bulur: yatırımdan elde edilen toplam tutardan yatırım maliyeti çıkarılır.
- ROI Formülü: ROI (%) = (Elde Edilen Tutar − Yatırım Maliyeti) ÷ Yatırım Maliyeti × 100 | Yıllık ROI = (1 + ROI)^(1/yıl) − 1
- Örnek 1: 100.000₺ yatırıp bir yılda 135.000₺ ile çıkmak — Yatırım maliyeti 100.000₺, elde edilen tutar 135.000₺ olarak yazılır
Yatırım Getirisi Nasıl Hesaplanır
Hesaplayıcı önce net kazancı bulur: yatırımdan elde edilen toplam tutardan yatırım maliyeti çıkarılır. Net kazanç yatırım maliyetine bölünür ve 100 ile çarpılarak yüzdeye çevrilir. Vade bir yıldan farklıysa sonuç yıllıklandırılır; iki yılda elde edilen toplam getiri bileşik büyüme formülüyle yıllık orana indirgenir. Böylece altı aylık bir kampanyayla beş yıllık bir fon getirisi aynı ölçekte karşılaştırılabilir hale gelir.
Adım Adım ROI Hesaplama
100.000₺ yatırıp bir yıl sonra 135.000₺ ile çıkan bir yatırımcı 35.000₺ net kazanç elde eder; 35.000 ÷ 100.000 × 100 formülü %35 ROI verir. Aynı %35 toplam getiri iki yılda elde edildiyse yıllıklandırılmış getiri (1,35)^(1/2) − 1 ≈ %16,2 olur. Komisyon, alım satım masrafı ve stopaj gibi kesintiler yatırım maliyetine eklenmelidir; 2.000₺ masraf varsa net kazanç 33.000₺'ye ve ROI %33'e düşer.
Pay her zaman net kazançtır; ciro ya da satış tutarı değil, tüm maliyetler düşüldükten sonra kalan tutar yazılır. Payda, komisyon ve vergiler dahil yatırıma konan toplam paradır. Yıllıklandırma, farklı vadelerdeki yatırımları aynı ölçekte karşılaştırmak için toplam getiriyi bileşik olarak yıla böler.
Pratik ROI Hesaplama Örnekleri
Örnek 1: 100.000₺ yatırıp bir yılda 135.000₺ ile çıkmak
- Yatırım maliyeti 100.000₺, elde edilen tutar 135.000₺ olarak yazılır
- Net kazanç: 135.000 − 100.000 = 35.000₺ bulunur
- ROI: 35.000 ÷ 100.000 × 100 = %35 hesaplanır
- 2.000₺ masraf düşülürse net kazanç 33.000₺ olur ve ROI %33'e iner
- Yorum: bir yılda her 100₺ yaklaşık 35₺ kazandırmıştır
Örnek 2: 50.000₺ fon yatırımında iki yıllık toplam %36 getiri
- Başlangıç tutarı 50.000₺, iki yıl sonraki değer 68.000₺ alınır
- Net kazanç: 68.000 − 50.000 = 18.000₺ bulunur
- Toplam ROI: 18.000 ÷ 50.000 × 100 = %36 hesaplanır
- Yıllıklandırılmış getiri: (1,36)^(1/2) − 1 ≈ %16,6 bulunur
- Yorum: yıllık %16,6 enflasyonun altında kalırsa reel getiri negatife dönebilir
ROI Hesaplayıcının Gerçek Hayattaki Kullanım Alanları
✦ Borsa ve Fon Karşılaştırması
Yatırımcılar farklı tutar ve vadedeki hisse, fon ve mevduat getirilerini ROI yüzdesine indirger; altı ayda %12 kazandıran bir fonla bir yılda %20 kazandıran bir hissenin yıllıklandırılmış ROI karşılaştırması hangi seçimin sermayeyi daha verimli büyüttüğünü gösterir.
✦ Küçük İşletme ve Reklam Kampanyaları
Esnaf ve e-ticaret satıcıları reklam harcamasını ciroyla değil net kârla karşılaştırır; 10.000₺ reklamla 40.000₺ ciro ve 14.000₺ ürün maliyeti varsa net kazanç üzerinden ROI hesaplanır ve kampanyanın gerçekten kârlı olup olmadığı ortaya çıkar.
✦ Gayrimenkul Değerlendirmesi
Konut yatırımcıları kira geliriyle değer artışını toplayıp alım masrafı, tadilat ve vergileri düştükten sonra ROI hesaplar; böylece tapu harcı ve emlak komisyonu gibi gizli maliyetler hesaba katılmış olur ve iki semt sağlıklı biçimde kıyaslanır.
⚠ Sık Yapılan ROI Hesaplama Hataları
- Brüt ciroyu kazanç sanmak: 40.000₺ cirodan ürün maliyeti, kargo, komisyon ve vergiler düşülmeden ROI hesaplamak getiriyi olduğundan büyük gösterir; formüle her zaman net kazanç yazılmalıdır.
- Maliyetleri eksik yazmak: Alım satım komisyonu, fon yönetim ücreti, stopaj ve hesap işletim masrafları yatırım maliyetine eklenmezse ROI yapay biçimde yükselir ve iki yatırım yanlış sıralanır.
- Vadeyi görmezden gelmek: Altı ayda %15 ile üç yılda %40 toplam getiriyi doğrudan karşılaştırmak yanıltır; farklı vadeler mutlaka yıllıklandırılmış ROI ile aynı ölçekte kıyaslanmalıdır.
Yatırım Getirisi Hakkında Sık Sorulan Sorular (8)
İyi bir ROI kaç olmalı?
Tek bir eşik yoktur; getiri, risksiz alternatiflerin ve enflasyonun üzerinde olmalıdır. Türkiye'de mevduat faizi ve TÜFE'nin birkaç puan üstünde kalan yıllık reel ROI sağlıklı kabul edilir, ancak risk arttıkça beklenen ROI de yükselir.
Negatif ROI ne anlama gelir?
Yatırımın zarar ettiğini gösterir; elde edilen tutar maliyetin altındadır. Örneğin 100.000₺ yatırıp 92.000₺ ile çıkmak %8 negatif ROI demektir ve strateji ya da zamanlama gözden geçirilmelidir.
ROI ile kâr marjı aynı şey mi?
Hayır; kâr marjı kazancın satışlara oranı iken ROI kazancın yatırılan sermayeye oranıdır. Bir kampanya yüksek marjlı ama küçük ölçekli olabilir; ROI sermayenin ne kadar verimli kullanıldığını gösterir.
Yıllıklandırılmış ROI nasıl hesaplanır?
Toplam büyüme faktörünün vade yıl sayısına bölünen kuvveti alınır ve bir çıkarılır; iki yılda 1,36 kat büyüyen para için (1,36)^(1/2) − 1 ≈ %16,6 yıllık getiri bulunur.
Maaşımı veya fiyatlarımı saklıyor musunuz?
Hayır — bilerek saklamıyoruz. Her şey tarayıcınızda hesaplanıyor, hiçbir şey cihazdan çıkmıyor. 1.200 TL KDV veya 2.800 TL brütten neti halka açık Wi-Fi'da bile deneyip sekmeyi kapatınca sunucuda iz kalmıyor.
Trende internetsiz fatura kontrolü yapabilir miyim?
Evet. Sayfayı bir kez yükleyin, sonra KDV, indirim ve konut kredisi çevrimdışı çalışır. Saf JavaScript, API yok. Uçak modunda test ediyorum: 250.000 TL %4,5 ile 25 yıl anında tabloyu veriyor, tünelde bile.
Vergi beyannamesi için kullanabilir miyim?
Hızlı kontrol için evet, nihai beyan için hayır. Standart formüller (Net = Brüt / 1+KDV) aşağıdaki kaynaklarla doğrulandı ama oranlar değişir — %20 TR vs %22 IT. Resmî işlem için mali müşavir veya gib.gov.tr ile teyit edin.
Mali müşavire nasıl gönderirim?
Sonuçların altındaki 'Linki Paylaş'a dokunun: girdileri URL'ye kodluyor — ?fiyat=1200&kdv=20 — müşavir aynı simülasyonu ekran görüntüsü olmadan görüyor. Tek dokunuşla kopyalanır da.
Kaynaklar ve Referanslar
⚠ Mali Uyarı
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlı tahminler sunar ve finansal, vergi veya hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Sonuçlar yerel düzenlemelere, oranlara ve bireysel koşullara göre değişiklik gösterebilir. Finansal kararlar almadan önce her zaman kalifiye bir profesyonele danışın.
Bu hesap makinesi nasıl güncelleniyor
Bu hesap makinesini yazan ve güncelleyen kişi, CalcTracker’ın bağımsız geliştiricisi ve kurucusu Davide Coronese.
Yöntem: her formül yayınlanmadan önce resmi yayınlarla karşılaştırılarak doğrulanır ve otomatik bir test paketiyle onaylanır. Sağlık, vergi ve finans sayfaları dayandıkları kaynakları açıkça belirtir.
Hata mı buldunuz? Bize yazın — doğrulanmış düzeltmeler 24 saat içinde yayınlanır.