Basit Faiz Hesaplama İçin Eksiksiz Rehber
Basit faiz, yalnızca başlangıçtaki anapara üzerinden işleyen en sade faiz türüdür; kazanılan faiz bir sonraki dönemde faiz üretmez ve borç ya da getiri doğrusal biçimde büyür. Kısa vadeli senetler, bazı tüketici kredileri ve gecikme faizi hesapları bu yöntemle çalışır. Bileşik faizden farkı, vade uzadıkça açılan makastır: aynı oran ve sürede bileşik faiz her zaman daha büyük sonuç verir. Bu rehber, 5.000₺ anapara ve %5 oranlı örnek üzerinden basit faiz, toplam geri ödeme ve günlük faiz hesabını sayısal adımlarla açıklar.
Özet
- Hesaplayıcı anaparayı yıllık oranla ve yıl cinsinden vadeyle çarpar; oran yüzde ise önce yüze bölünerek ondalığa çevrilir.
- Basit Faiz Formülü: Faiz I = Anapara P × Oran r × Süre t | Toplam = P + I | Ondalık oran = Yüzde oran ÷ 100
- Örnek 1: 5.000₺ anapara, %5 oran ve 3 yıl vade — Oran ondalığa çevrilir: %5 → 0,05 yazılır
Basit Faiz Nasıl Hesaplanır
Hesaplayıcı anaparayı yıllık oranla ve yıl cinsinden vadeyle çarpar; oran yüzde ise önce yüze bölünerek ondalığa çevrilir. Ay cinsinden vadeler 12'ye, gün cinsinden vadeler 365'e bölünerek yıla indirgenir. Toplam geri ödeme, bulunan faizin anaparaya eklenmesiyle elde edilir. Yöntem doğrusaldır: vade iki katına çıkarsa faiz de tam iki katına çıkar, üstel bir sıçrama olmaz.
Adım Adım Basit Faiz Hesaplama
Formül I = P × r × t üç çarpandan oluşur: anapara, ondalık oran ve yıl cinsinden süre. 5.000₺ anapara, %5 oran ve 3 yıl için faiz 5.000 × 0,05 × 3 = 750₺ bulunur ve toplam geri ödeme 5.750₺ olur. 90 günlük aynı borçta süre 90 ÷ 365 ≈ 0,2466 yıl alınır; faiz 5.000 × 0,05 × 0,2466 ≈ 61,64₺ çıkar. Oranı yüzde olarak bırakıp 5 ile çarpmak sonucu yüz kat şişirir.
Oran her zaman ondalık yazılır; %5 hesapta 0,05 olarak geçer. Süre birimi oranla aynı olmalıdır: yıllık oran kullanılıyorsa aylar 12'ye, günler 365'e bölünerek yıla çevrilir. Günlük faiz, yıllık faizin 365'e bölünmesiyle bulunur.
Pratik Basit Faiz Örnekleri
Örnek 1: 5.000₺ anapara, %5 oran ve 3 yıl vade
- Oran ondalığa çevrilir: %5 → 0,05 yazılır
- Faiz: 5.000 × 0,05 × 3 = 750₺ hesaplanır
- Toplam geri ödeme: 5.000 + 750 = 5.750₺ bulunur
- Aylık karşılık: 750 ÷ 36 ≈ 20,83₺ olarak görülür
- Kontrol: her yıl 250₺ faiz işler, 3 yılda 750₺ tutar
Örnek 2: 20.000₺ kredide 90 günlük gecikme faizi
- Günlük oran bulunur: 0,05 ÷ 365 ≈ 0,000137 hesaplanır
- Günlük faiz: 20.000 × 0,000137 ≈ 2,74₺ çıkar
- 90 günlük faiz: 2,74 × 90 ≈ 246,58₺ olur
- Toplam borç: 20.000 + 246,58 = 20.246,58₺ yazılır
- Yorum: aynı dönem bileşik faizde sonuç birkaç lira daha yüksek çıkardı
Basit Faiz Hesaplayıcının Gerçek Hayattaki Kullanım Alanları
✦ Kısa Vadeli Senet ve Avanslar
Esnaf ve KOBİ'ler birkaç aylık senet, çek kırdırma ve avans işlemlerinde maliyeti saniyeler içinde çıkarır; doğrusal yöntem sayesinde vade birkaç hafta uzadığında faizin kaç lira artacağı önceden bilinir ve nakit planı buna göre yapılır.
✦ Gecikme ve Temerrüt Faizleri
Fatura ve kira gecikmelerinde günlük basit faiz işletilir; alacaklı taraf 90 günlük gecikmenin ana borca kaç lira ekleyeceğini gün hesabıyla bulur ve ihtar ya da uzlaşma teklifini bu rakama dayandırır.
✦ Kredi Teklifi Karşılaştırma
Tüketiciler kısa vadeli ihtiyaç kredilerinde bankaların dosya masrafı hariç faiz yükünü aynı anapara ve vadede kıyaslar; basit faiz hesabı, reklamı yapılan aylık oranların toplam maliyete nasıl yansıdığını şeffaf biçimde gösterir.
⚠ Sık Yapılan Basit Faiz Hataları
- Yüzdeyi ondalığa çevirmemek: %5 yerine 5 ile çarpmak faizi yüz kat şişirir; 5.000₺'lik örnekte 750₺ yerine 75.000₺ gibi saçma bir sonuç çıkar ve bu en yaygın başlangıç hatasıdır.
- Ay ve günü yıla çevirmemek: 90 günü 90 yıl gibi işleme sokmak ya da 6 ayı 6 yıl saymak hesabı tamamen bozar; aylar 12'ye, günler 365'e bölünerek yıla indirgenmelidir.
- Basit faizi bileşik sanmak: Uzun vadede faizin de faiz getirdiğini varsayıp basit faiz tablosuna güvenmek getiriyi eksik, borç maliyetini düşük gösterir; bir yıldan uzun projeksiyonlarda bileşik yöntemle çapraz kontrol yapılmalıdır.
Basit Faiz Hakkında Sık Sorulan Sorular (7)
Basit faiz ne zaman kullanılır?
Bir yıldan kısa vadelerde, senet ve avans işlemlerinde, gecikme faizlerinde ve bazı tüketici kredilerinde kullanılır. Vade uzadıkça bankalar bileşik faize geçer, çünkü basit faiz uzun vadede alacaklı açısından daha az getirir.
Basit faizle bileşik faiz farkı nedir?
Basit faiz yalnızca anaparaya işler ve doğrusal büyür; bileşik faiz her dönem birikmiş tutara işler ve üstel büyür. 5.000₺, %5 ve 3 yılda basit faiz 750₺ iken bileşik faiz yaklaşık 788₺ çıkar.
Aylık oran yıllık orana nasıl çevrilir?
Basit faizde aylık oran 12 ile çarpılarak yıllığa çevrilir; aylık %1 yaklaşık yıllık %12 demektir. Bileşik ürünlerde bu çeviri (1,01)^12 − 1 ≈ %12,68 olur, bu yüzden sözleşmedeki faiz tipine bakılmalıdır.
Maaşımı veya fiyatlarımı saklıyor musunuz?
Hayır — bilerek saklamıyoruz. Her şey tarayıcınızda hesaplanıyor, hiçbir şey cihazdan çıkmıyor. 1.200 TL KDV veya 2.800 TL brütten neti halka açık Wi-Fi'da bile deneyip sekmeyi kapatınca sunucuda iz kalmıyor.
Trende internetsiz fatura kontrolü yapabilir miyim?
Evet. Sayfayı bir kez yükleyin, sonra KDV, indirim ve konut kredisi çevrimdışı çalışır. Saf JavaScript, API yok. Uçak modunda test ediyorum: 250.000 TL %4,5 ile 25 yıl anında tabloyu veriyor, tünelde bile.
Vergi beyannamesi için kullanabilir miyim?
Hızlı kontrol için evet, nihai beyan için hayır. Standart formüller (Net = Brüt / 1+KDV) aşağıdaki kaynaklarla doğrulandı ama oranlar değişir — %20 TR vs %22 IT. Resmî işlem için mali müşavir veya gib.gov.tr ile teyit edin.
Mali müşavire nasıl gönderirim?
Sonuçların altındaki 'Linki Paylaş'a dokunun: girdileri URL'ye kodluyor — ?fiyat=1200&kdv=20 — müşavir aynı simülasyonu ekran görüntüsü olmadan görüyor. Tek dokunuşla kopyalanır da.
Kaynaklar ve Referanslar
⚠ Mali Uyarı
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlı tahminler sunar ve finansal, vergi veya hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Sonuçlar yerel düzenlemelere, oranlara ve bireysel koşullara göre değişiklik gösterebilir. Finansal kararlar almadan önce her zaman kalifiye bir profesyonele danışın.
Bu hesap makinesi nasıl güncelleniyor
Bu hesap makinesini yazan ve güncelleyen kişi, CalcTracker’ın bağımsız geliştiricisi ve kurucusu Davide Coronese.
Yöntem: her formül yayınlanmadan önce resmi yayınlarla karşılaştırılarak doğrulanır ve otomatik bir test paketiyle onaylanır. Sağlık, vergi ve finans sayfaları dayandıkları kaynakları açıkça belirtir.
Hata mı buldunuz? Bize yazın — doğrulanmış düzeltmeler 24 saat içinde yayınlanır.